■■a
Digitized by the Internet Archive
in 2017 with funding from
Getty Research Institute
https://archive.org/details/quattuorhiccomprOObarb
i
* ' \m i' ^.<. ft .^ *•!)#.< ■ I I £t I. /''. • ...
■ \' v' , /. ■:''.r:^iKri^ii;ii(;^- y:.i^n
- , ,. ■''■■" j?--':. .'.-
i(fi!l’;"-r. ,1, .■' -.f :.(<'■> I.■l .-.ri'' ■ ;■ | ' ■ i I ' ’.‘ *' tAi>y<*r /'■■
.. f'' >4' • ‘ ' r ■ . ■ .
'/'’i.iAfV/'.r/'i' •;,■.> .v-.i- r; ■■<■’■.' /,. .**•' > '/j, "i
f •■)";,•. •■-■'I ■• ■■
7M'«
f,-; .T*. <>
I
f-
A' sf
'" ■' .fef ^
■IM
te'J.';i;«y7.-;,,x?';r -v- .f
;H.'' . ,'.;,.itfL‘'ite:.,
?•.. »;.■;•.■■•
:; 3*;c.Vv: ^
„
fif//i -.t-n- -; . ;;; :
^■i' ■
fu: i"
, ...
'7';'i<6-5:.
y ^"- ■ ■ '
7x>s;:7;i:v;A7"»
' ■' ■ ■ ' ' ■ ■'■' ' ■! ,' ■',; ’■ ■■ i'i''':.'>Y ^^Y'7v ■ ^ ' .';■"
<5' ‘j- <•!»,' ’
'> , I . ■ ’! I
I .41CV>, ^ l
... .If/M.f-/ ... i.
.. \
;,*. 1' f,5,
, ' 'i'/,- 1. - ) . ...
.J?.7.V,:- ,
■' ' ■'■ A'>. • • ',
i;,v;7v;w. ,..., •
'■%
>i
■'►ii
A
I
te' ^ ■ «,
ii
/■..;;>• V' •■'rv.
■m ■'/
^' ■ Ifcu/.'
V‘' '?
' ;>■'
r\‘
'<r
h'
. \
C^tidttuo^l^tccompidraopurctil^*
Bifcozdantfefanctommoo^cCSSS^
0ibpllara5t>ejCI?nftav4ticmCa:ca5ap^
p:opnati$ ftngukrum l!gurt0«
BamSudeo:um i:gentflminoe£(?^^ ^
Ilo teflttnoma,
Ccntonco T&:pbc f alcomc t>e vrrmfi;]^
teilamenti hyilonis ex carminibus uirgilii feledi;cum ao^
notatione locorum ex quibus dcTumpti fuatm diuo
lliecoo]rmo,Comprobate«
©olumtortomagi» SsirS
faniSta ccclefi^ dofibores egfegios.Eufebiu uidelicet Hic^
ropy.62 Aurelia Augu» Cqiios deus e(egit:ut pcu das aliis
feriaturarum explanatione preeflent )rn multis diffenti
re uidentuc . Volui ego eorum difta colligeremt diuerfas
juariaf^ opiniones quadam rabbreuitateperapias«
^ Primo dircordatinobferuationelegafiu: utrefertfaa
dius Thomas fup quarto fen.dift.ii»atti.v.queftiucula.iiu
Na Augufti. tenet *0etru culpabile. 8l a Paulo iurereprehefumiad GalaJi.Hie^
ro.ueroafreritpetrun6peccafle:reddi(penfatione ufum;fimiliter & difpefatiue
aPauIoredargutu.]^ hoc Hiep.afleritin epfa ad Augu. qu^incipit Tresfimul
CTSccudo in eo diflrentiutiqiipnia Hierony*ad Marcella de quin Cepiftola*»
queftionibui in (bfutione tertie qftionis feribens tradit fandos qui tn fine mS
di uiui loueni&urino morituros. Verutamen uiuosaffumedos. Augu.aut.xx.de
dui.deio& tilc morituros afFirmatrdequofaibit^fandus Tbomasftiper quarto
fent.dift.xliii.arti.iiiiquoin loco fandus Tho.iSando Augu.fauet:feddifl. xlvii*
q.ii arti.iii.addiditad. Augu.opi.docensfandos nonin aere:fed igne morituros#
4Err ertio difeordat Na Augu xviii .de ciui dei.c xlii. tenet in terptati one feptua
ginta fuifle fada feorfum a quoIibetXme mutua collocutioneded opedpuffandi
miraculofo £idu:ut in nullo penitus difcordarlriiCieffet tanqunte fcriptori
teiptatiouna.Hicromerofcribitnoficfadn eflefeci^ flngulisfabbatfs couene-
f int ipfi feptuaginta : 82 ex m ultis una coflau erint & m edacto afer ibit primam opi
iiioncm:ueIutpatetin.ii.proIogoBibIie:qU! incipit.Defideriimei. Sentende ta-
men’Auguftini fauetif dorus.vi.cthimo]*c.iin\ Etfiugo quartodidarcoloa.c.v*
fpQuatto difcordat:quonia Hiero.tenetmo oes pfalmos editos a Dauid & hoc
in quoda'proIogofuperpfaIteri&:qui tame prologus comuniter in modemisbi/
bliisnon habetur.Sed Auguili.xrii.deciui.dei.c.xiiii.contrarium afferitiinnifus
cuagelidstcftimoniis.Cui alFentitgl.ordi.inproemiopfalterii . EtHugoin qrto
^|]J*Qttinto difcoueniut.Nam Hiero.i Chronica poft Eufebilu (didafcolo .c.iii.
traditmdquidamfcribit.Coflanti.magnufuiflehereticiimi&baptizatuNicome
di® ab Eufebio arriano.Augufti.uero.v*de ciui.dei.c.xxv.ponit euueri dei cultc
rem:62 adducit eu in exeplum amico^dei:quibus tame temporalia profpere fuc
cedut.Guius fententia magis fequi uidentur alii dodoresmt Ifidorus in Ghroni
ca fua:82 liber gefto^ fandi Silueftci:a quo ponitur baptizatusRom®. Etfadus
deindepfecutorarrianorum.Simihter &Martynusin Cronica faa;quiadidem
alios feriptores ut Ambrofium:Gregorium:& Chrifoftomum inducit.
jP*5ext0.Quoniam Hierony.fuperMattheu dicit huncuerfum pfalmi.In om-
nem terra exiuitfonus eor& &c.Et illud chrifti Matthei.xxvi. predicabitur euan
geliu hocin uniuerfo ttiudo:e(recompIetuper Apoftolcs. Augu.tamein epifto-
la ad Efichiuiprope finem dicithoc nodu effecopletum.Cui affentit Origenes
tiper Mattbeu.Et etiam magis cofonat huic fententi® textus euangelicus: quia
Chriftus
.ChriftasfubiudxitEttuticucnict cbnfummah*o:quc tamen nondum appaniic
Licet cnm Hietx^nymo concordet Chrifoftomus fuper Mattheum.
HJTJeptimojQuia Hieronymus fug epiftola ad Tytu paulopoft pricipiu arguit
. angelos g multa (ecula ante m(idu uifibile extitilfei^i deo ^uiui(Ie loques ^m opi
nionegr^oru.Augufti.tamirug Gene.dicits^ fimul cu coelo cmpjjeo fint crea
ti.Cuic6fentitDamafce.EtThomas.i.gtc.q.Ixi.arti.iii.Hieronf.autec6fetitAm
broCus primo exameron.^Oftauo difcordatna Hierony.in cofolatioe ad egro
tu paulo poftprindpi&uocatSalomonem beatifrimusfanftiflimu 6SilIuib:e«Sed
Augu.xvii.de ciui.del.c.xx.dicitlliu bonis initiis malos adhibuiHe exitus:& plus
obfuKTe illi fecudas res:q gfuiffe fapietiam . Cuius letetis magis fauere uidetuc
textusBiblismbi dicitur : porro Salomon cum eflfet fenexsdeprauatum eft cos
eiusper mulieres.iiuRegu capi.xi.Mecapparet de penitentia eius$cu idola que
propter mulieres erexeratmon ipfe fed poli cum Afa’dcleuit.iii. Regum. capi. xv-
Quamuisetiam Hieronymusin epiftoia ad Vitalem jdicat circa medium ipfum
cum AchaxadominoreceiTilTes^aeamabili domino fadus eft amator mulierii.
jJTNono.NamHierony. in glogo libri fapientis uidetur ( fequendo hebreos>
dicere:^ liber fapi^is no fit editus a Salomonesfed Philonei^ ^ iteeferipturas
facras n5 deb^et c6putari:fecudu hebreos. Augu .tame tertio r€trad:ationfi:ofte
dit fe qu£do<^ tenuifte ^ fuerit editus a iefu fyrac:quod ibi retraftat. Et licet no
exprimat a qaolit'e4ims:tamei doftrinax^iana ipm enumerat iter libros facros.
Augu.xv.dc ci.dei.c.xiiii.tenet feptuaginta no folu interp
^ tationis.fed etiam prophetis dono preditosj6J $ diueriiras inter eos & aliosco-
dicesmo medofitasjiutadaeftjfed ubi no eft feriptoris error:aIigd eos diuino fpi
^f|tu no interpretatiu more fed gphetatiu libertate aliter dicere uoluifte crededii
; eftHiero^tamSuideturirriderc in pldgo fug Gencfim.Et tame i plogo libri fae-
braycapf qftionfi tenet:feptuagita myftica qua^ ! feripturis faftispderc noluifle.
J^ VndeciniotquiaHicrony*in libro hebraycaruqusftionu dicit:^ deus ante
. iquacpclu 62 terra faceret:paradifum ante codiderat: ^pter illud quod dicitur in
Ccnei[i:p!ataueratdeus paradilu apricipio. Auga«tameoiftauorug Genelim ad
littera exponit a prfeipio^i^tio 4ie«C ui cofetit Ni(X)laus de lyra:62 ali i expofito
resNec ratio bn capit:^ cS gadiliisterreftris fit futi coelo qd an te coelu faftus fit.
d^Duod^imoJqiionia Augu.in IiEde c6cor*^uangeIiftarfi afferit tota nega-
iibnem Petri faftam fuiffe in atrio Annc.Et qus difta funt inde poft nvillum Ic
.rumadC^pham:rccapituIando difta efte.Hierohy.autem fuper Mattheum ut
«deturneilerqj Petrus i atrio Cayphsnegauit.Cui Beda in Lua cofetire uidetur«
^Errerticdecimo.ISIam Hierony.fug illud Abachuc-uMundi funt oculi tui 62c.
. aega t Cn gulos an gelos pf epofitos fi n gu Iis corpcralibu s cr eatii f is. A H gu . u ero I i/
l^odx»tS;qusftionHm:tcnct^ ficXi«confentriutOrigcnes62 pamafeenus.
< Videiedato®faddfkttgrimaparte;qkCapi.x*a^^ ^ . r
: CJQ^todec«rid:quon&Hiemrty.fupdlud'r0hc.TbUite mie ma
j*e?dicie^j:i^^fiapcrifemanmu6icalbtas^ericIitaturvAfij^1^t6primo^d^
T^deicdi. a^cotcadS gffiemat. Cifi alfeoti^bQ^^
|I7QH**'fodcdmo:qula Hicro.adoceanfi fnqtiit brgattifa ncncotrahitor ea
duabus uxoribus:(i utia fuerit habita ante baptifhiu. Augu»uero 1 cpiftola ad T]?
tuc6trari&tenet;CuicocordatfandusThomasfup.4.fen«diil.xxdi.q>iii.ar^hH4
4ir decimo difcordat: quoniam Hiero.in epiflola ad Paulinum:reprbbal
apoetis de Chrido quic^ ede predidum.Sed Aug.xvin.de dui«dei carxlvii.con
trarium rentit.FraricifcusPetrarcha in epidola que incipit Furorem BocatiusrIi<<
bro.xiiii .ca.viii.de Genealogia deorum • Cicero in oratione pro Aulo Lidnio ar^
chiapoetadatenturpoetasdiuino afflatos fpiritu.ltem Si Platoin phedonelnfa
per &Laftantius de philofophis libro. vi.ca.viii .Demum Gregori. inprefationc
moralium ait.Chridum iudeorum Si gentilium uodbus ppbetari:qui pro u4xo^
rumque falute uenerat:q autem in hacparte:dz ultima difcordatiameriorfit Au
gu .fentetia q Hie.multis auftoritatibus coprobabo. Adduca quid de xpo g^Ies ,
fenferlt : qd de ipfius fide Kfideiiqbufda articulis.Quid de fdiuidua trinitate &
attributis diuinis. Et ecclefix non nullis facramentis^erut.Ma ecclefi^facrame
ta (utfandusTho.infuis quolibetisait) fidei qi^^tedationes fu ntlnfup quid
Proba falconia opinata fit in centone quem ex Virgilii ^rminibus collegit;^ xpi ;
geft sappropriauit. Quid etiam preftatesiudei:chrifti coetanei dcipfodrxerut i
4J7'^^^“®*^“*^Thaaquinasfaf€.q.ii.arti,vii.ifoIuti6eadtertiu dicit^mull
ti getiliupmyderiu angelorfi falute adeptifunt. Vt 8^ Dj^onifius.ix.c.celeffl.Ier^*
fatetur «Ea ob re de xpo falte Iplicitaquanda fide habuerut.Na multis g^Iiu de
xpofafta fuitreuelatiomt patet p ea q ipH pdixerut.Iob na(^.xix.dicitur«Scfd ^
chru quodann quo iacebat ho habes aurea lamina f peftore: id qua faiptditoaU
Xps nafcetur ex uirgine.Et credo in eu.O fol fub Hierene & coftatini tuoribus: i
iteru me uidebis. Habuerut ergo quida getiles fide fplicitajn diulna puiddaas
credetes deii elTe liberatore hominu fecudu modos fibi deo placitos.Et fecundu I
Q aliquibus ueritatem cognofcetibus ipfe reuelaiTet. Hascfanftus Thomasa^Ui
nasrefertinlibroquem fupra nominauimus.
CCapitiimmdd:,
^Defibyllaru noie & origine Gaput.u De fib}rlla Tpburttna. Caput^f*
^e numero fibyllarum. Caputii. Defibyllaaggrippa.^
Caputiii. DcfibyllaErythrca Caput^xiiiiV
Caput.iiu. De uaticinio fibvlle ErithreeCaputxf
Caputvi yigintifeptem fiby Ile carmina &c.
Gaputvi.Ur M Gaput. XVf.
Caputvii. Explicatur mf Aerium fo.Caput.xvn.
Capttt.viii« Quid diui Aug. Si Hiem^ Ca^t^xviit
Gaputix. VatidniafibyLEythitcSc;!^^
Caput.ic. Vadeprecedentiattatichiia b^tusau
Caputxi* ^flinttxdcfampfait Capait»xx
De fibylla Perfica.
DefibyllaLibica.
v|i)e fibylla Delphica^
. Djeifi>yllaChimica«
f De fibylla famia* ^
De fibylla Cumana.
Deft^dla ^ellrfpoijtrca
De fibylla P^ngia A ^ ■
pefibjlIaEarOpca)»
Sib^flaniui nomine & origine.
Caputl.
te¥S^
fbf lia nomen ell non p:opjtu
mulierisifedoffidiificdidaig^ diuinaconfiiia no(fet:Ae<«
oles enim o6ioo6d€Osuocant.BouXH uero grececonCi-
lium dicitur uel reQtentia:e;c quibas hoc nomem compo
fitum efl:. Vndefib^^IIa dida quafi thecbulin quia fibyllas
dei fentetiarum uaticinatrices mulieres antiqui dixerut ;
bincfib^IIini libri didi funtquosromani fumma religio^
ne:at9 obferuantia cudodiebat^Bs ad eos quafi ad oracu^
'um : quindecim uiri adire folebant^quum dii itnmorta/
lespubliceerant confulendi. ,
II I^Horum autem inuentio talis memoratur fuilfe. Atius faolpita at^j incognitae»
II Tarquinii (uperbum rege adiitmouem librosferens quos elfe dicebat diuina ota
!| cula:eos dixit uelle uenfidareipetito a rege predo.Trecetosphilippeos aureos po
‘ ftuIauitRiUtrex quafi anus etatedeliperet. Th illa foculo corarege cum igni ap^
Ipofitotris libros exnouedeuffit. Rurfuf^iceglanreliquosfexeodeprecio emere
(Kmftatia mulieris haud negligMaputauit;S: tris reliquos fibrOS tnihilo minori p
rioiqqd pro oibus fiierat a pridpfopetitu mercatus e.MuIiera rege digreffatpo
Ilea nufq loci uiraconilitit. Propter q^fibj^llaexidimata eftdibri^ipri infaaarid
conditi Sibfltini appellati ;quorum podea numerus adeo adus ed:capitoIiorefe
fto:gg cxoinnibusciuitatibus&italids&grecispdpueqg; Edthreis coadiallatiigg
runtromamtcaiufcun^fibillenomineftieruntSibyllasautemueteres uocabant
muIreresEntheas:hocedquarum pedusdeum recepidentiVirgi .Magnam cui
mentemtanimun^ delius infpirat uatcs.
(CnDENVMEROSIBYLLARVM. CAPVT.ri.
Hrromlibnererumoiumarns
tificem maximum fcripfit;decem fuiffefibyllascomemcrat : eafi^ onx
aes enumerauit Tub audoribus qui de fingulis fcriptitarunt. Prima de
petCs fuit:cuius mentione fecit Nicanor: qui res gedas Alexandri macedonis feri
pfit.Secuda Iibyca:cuius meminit Euripides in lamieplogo» Tertia delphica de
g loquutus ed Chryfippus in eo libro que de diuinatione copofuit . Quarta Cu-
tnea:quain libro bellipunid:pi(b in anDaIibusnominauit.QuintaErythrea:qua
quida proprio nomine Eriphyla uocat 8l in babylonc orta;hac Apollodorus Ery/
threusfuaafErmateffeciue:ea(jEgraiisiIi6petetibusuatidnata:&perituram efle
lcota:K Homerum mfdacia ede fcriptu$i(,£exta.Samia;de qua fcrimt Eratodhea
B
nes in antiquis annalibus famio^ rcpcrifle fcriptum.SepHma Cumana nomine
Amalthea;que ab aliis Erophilcnel Demophile nominatur. Eamquenouem U
bros fuprafcriptos Tarquinio regi attulit.Odaua clefpontica in agro Troiano na
ta Vico Marineffo circa oppidum Gergitheum :quam fcripfic Heraclides ponti j
custSoIonis & Gyri fuiffe temporibus.Nona Phrigia;quc uaticinata eft Ancyre*
Decima TybUrs que&Tyburtinadid:ae:nomine Albimeatque Tyburi ut dea
colituriuxtaripam Anienis.Cuiusingurgite;mett]orantfimulaccumeiusmiie-«
tum fuilTe tenens librum in manu. ^ |
Capiitui.
5bynapcrfica*i€tuotempo:e fmt no
inuenimus, Eatn tamen aurea uefte indutam & candi/
do uelo coopertam incefflffe legimus ♦ Q^ue de chrifto
hec prenunciaulttpanibus fimul <juin<^: & duobus pilcibustho/
minum milia in heremo quin<]g latiabit: & reliquas tollens duo/
decim cophinos impleuit in Ipem multorum. Alio quoque in Iq
co fic ait.Eccc beftia conculcaberis & gignetur dominus in orbe
terrarum : 8£ gremium uirginis erit l^us gentium; & pedes eius
inualitudine hominum:& inuifibile uerbum palpabitur.
Huiusiibylle mentionem facit Nicanortqui res gefias Alexan/
dri Macedohiif fcrlpfit* ,
‘5rgme matre ratU0:pandorcf!dcbit i
afello; j
lucundusprincepstunusquiferrefalutem i
Ritcqueatlapfisttamcnillisfortcdiebus |
Multi multa ferent immenfi&ta laboris - . j
Solo fed latis eft oracula prodere uerbo
lile deus caftanalcetur uirgine magnus
CSeqmtnrScbrma.
C^putauu
libia.f0.no tcmpoic fi[o:iien't
non (atis conftat:eam tame haud multum iuuenem ua
ticinatam fuifle legimus Ornata ftirto uiridi ex floribus
in capite tueftitapaliohonefto* Ita dechriftoluum uaticiniutti
protulit dicens«Ecce ueniet die5:dt iluminabit dominus conden
fa tenebrarum:& nexus (ynagoge Ibluetur: & delinent labia ho/
minum cum uiderint regem uiuentium& tenebit illum in gre/
mio uirgo domina gentiumt & regnabit in milericordiat & utc/
tus matris eius erit ftatera cunAorumtinde in manus iniguas ue
niet & dabunt Deo alapas manibus inceflis mllerabilis dl igno/
miniolus erit milerabilibul^ Ipem prebebit.
Huius libylle meminit Euripedes in lamie ptologox
HCcet)i€0 vmient quoaemttf tempo^
rep2mcep5.
Irradians lata letatuiris lua crimina tollet^
Lumine clarelcet cuius lynagoga recenti*
Sordida qui lolus relerabit labra reorum^
Aequus erit cundisjgremio rex membra reclinet*
B.egine munditlmctustper leculatuiuus
f' T ^ ; ' 'f / . ,
: ^ - -V
C^equitiir^ntaso»
C0it><ll3 Ubia
zzss
Clputv*
Belppica vates mfignilfima :
kU in templo Belplpici ^pollmisnata-r
z mite Croiaiia bella vaticinata c multo in p
mtercetera a fancto rpiritu edo
cta militis carmuiibiis:ferieni omnem incar
nationem verbi t>ei: peroptime oefcripfit*
^ius quoq[5 verbi vitam omnem: c miracu^
la:*iC>:oditioneniq5:capturam:illul!ones:ac
t>eniq5 turpiflimam mo2te5: pteterea z refur
rectionem:aceiusarcenlione5 : itaperlucidc
fcriprit: vt 1^’^ltonam magis oictitaire:qua
venturos actus vifa fitMndc ferunt eam c
pauca oiplfe.r*iprum tuum cognofce t>omi^
num:qui vere oei filius eft*iEtalibi:nafcetur
p:opbetaabfq5matriscoitu:e]rvirgineeiu5^*
BequaCrifippuslocutuseft : leolibroquc!
de oiuinatione compoluit
n tarde veniet:tactta fed mente
^1^1, nendum*
Ploc opus:hoc memori femper qui corde reponet
huius pertentantq(|jf;ga:udia3^g|MrprG^€f^
Eximii:quiuirgineacoticcptusabaluo “
Prodibit:fine contadu marisjomnia uihcit
hoc nature operatat fecit qui eunda gubernat
C^ibfllapelpl^ica
77ng
Captttvu
cl?imenam5talMnata : aKa^
Cl^imica : veflim cclcft tovdle "ocmn
u capillis per fcapulae fparfie:^ muenie
q enniu^^fic ait^fn p:ia facievirgims afc^di
paellapulcl?:a facie p:oU)ea capillis : fedeni
ruperredem llratammutnt puerum: t)anf e
ad comedeudum ms p:opnum : idell:lac “o
celomtfTum*
*lRteuensanms:faciep:efigm's
no:e,
afeilitlc eterne regem facra virgo cibabit
Xacteruoperquemgaudebutpecto:erum<
^ mnia: z eoo lucebit fpdus ab o:bc
2i^irificum : fua bona magi cu laude fereto
0 biKientpuero:mprrba:a9ru:tbora fabe
i
C^eqmturfmago.
V,
CapUtVlK
I %bylU 0amm:a farno mfula:
nudum cnfem fub pcdibuoifoz
mofum pcctuo: fubtflcq5 velU5
in capite babeno. 0ic ait. £ccc
veniet oiueo nafcetur oe pan
percula:-? beftie terrarum adb^
rabunt eum:^ oicent.Xaudate eum in atrijo
celomm,
SBe bac fcriplit £ratoflb^^^ iu antiquio an
nalibuo:ramio:um reperilfe fcriptum.
Cee oiee nigrae que tollet leta tene<^
b:ae
2J^o]rveniet:roluen5nodofavoluminavatn
^entie iudee:reterent vt carmina plebie
l^unc poterunt clarum viuom tangere rege
Il^umano quem virgo llnu inuiolata fouebit
Bnnuit boc celn.rutilantia ff derambftrant
C^ottur0c|?cim.
Caputvan
5bf na Cumana fuit tepote f^ar
qumuil^nfd: tt)e Cbnftotefte
Sirgrtio lic ait^ltima cumeivc
mt ia5 carmmie etae : tHh^sme
ab integro feclomm nafdtur o:do:5a5 redit
'z virgo redeunt faturma regnai^fa noua p:o
gemeo celo oemittitur altoXu modo mk&
tipuero:quo ferrea pamum^Befinet : ^ toto
furget geno aurea mundo^Cafta faue lucina:
tuuo lam regnat apollo.
Mm mea:certa manent z vera: nouilB
maverba*
Bltima venturi q? erant oiacula regio
^ui totivemeno mundo:cum pace placebit
(Bt voluit^noflra veiatuo carne oecenter
•Jn cunctio bumiiq:caf!am p:o matre puella
©eliget:bec aliao fo:ma piecefferit omneo
C?^qnitur figura-
C4puti]c*
f bfllal^elkrpontica magro
tromovko marmeflb circa op i
pidiim ^irgrtbium nata: vctu
Ja z antiquaveftc rurali induta: i
ligato velo antiquo capite fub ;
gulacircumuolutavrq5ad fca^
pulaequafioerpectaquamrcribit l^eracli^
dee t)i]cilfe*Be evcelUe celo:p I?abitaculo pio^
fpevit oeue bumilee fuoe. kt nafcetur in bie i
bne nouilTimie be virgine I^ebjea: in cuna^
bulieterre*
1 rarepuellam,
£i:imioc calla reruaret ) bonojc
aP>uncreoignaruo:^ biuino numi
t^’bgenieelummi:lpecioila z vera:tonantie i
pacifica muftdU^quiJlltrbitm j
" - - C^equitur^iaga ^
rtt
nudi6 b:acl?ii0:antiqua k
turmna faci€:crimbu6 fparfie:
bigitomdlidelicovitflagcl^j
labitoeuepotentee terre :
tj^mpo ejccelfu^ veniet: 'z firma
5 in celo:^: annunciabitur vir^a
tn vallibus oefertomm.
1
•iC>fat)eumvidifttmmnmpnnirevo ]
lentem, i
2ll^undi:tomine6ftupidof:t:pecto |
racecarebeir I
quia ficnofiras complerant crimina pell^ !
Sirginie in co:pue: voluit t)emittax celo j
3ple oeuo p:ole5:qua nunciet angeuio alme s
Zl^atri:quo miferoo contracta fozde leuaret
C^eqmtur^maso.
IT
£apur*)cj*
'^bylU £uropca:t)cco:4 tuue*^
ni0:facic rutilans: velo fubtilif
fimo capite ligata:mdutavel1:e
aurea:De cbnfto fic ait * leniet
ille:'rtranfibit montes c colles
t latices filuani olf mpi: regnOi
bit ui paupertate z bommabitur m filentio:
z egredietyr oe vtero virginis*
QTf * f rginiseternum veniet be co:p02e
verbum*
•jC>urum:qui valles^: montes tranltet altos
file volens etiam ftellato milfus olf mpo
Sdetur mundo pauper:qui cuncta filenti
IRererit imperio:fic credo:t mente fatebo:
l^umano fimul ac biuino femine gnatus
C^equiturfmaga
aaawaaiet
Caputjci j*
‘Ibf na tiburtma nomine Slbu^
nea non multum renc]c:vell:e ru^^
bea induta befuper ad conu5 pel
lembircmiamper fcapulao
beno:capilKe t)ircopertie:cuiU6
limulacrum tenebat Itom m quo fcriptum
eratlRafcetur Cbuftuo m *Betblebem:c an
nunciabftur in TRa^aretb : r egete tbauro pa^
ciftco fundatoze quietif.^ felijc illa mater:cu
iuo vbera illum lactabunt.
£nx ipfe t>eu6: t) edit bec mibi
ma fandi.
Carmine q^fanctam potui monllra
re puellam
Concipiet que nacareio m ftnibuonllum
^uc fub came x>m betblenuca rura videbut
^ mmmmfeli)c:celot)igmfiima mater
i^ue tantam:facro lactabit ab vbere: p:olQ
C^equitur figura.
£aput.]cuj.
"^bylU agnppa: rofea veftc cu
clamide rofea:non multum lu^
ueme manum tence mftrcmio
quali adnnrane z t)eo:fum rc
rpiacn6:licaft t)e Cpnlio:inui
libile verbum palpabitur ger
mmabit vt radijc liccabitur vt folium: c no
apparebit venuftao eiuo:'r circundabitur a^
me materna:'? flebit oeu^ leticia fempiterna
'z ab l?ommibuo conculcabitur:'? nafcetur ejc
matre vt oeuo:^ conuerfabitur vt peccato:*
Ca^Smmue erit fub came fatuo: cl?anfli>
mu>'atq5*;
Birgmio -? vere complebit vifeera fanctum
Serbum:conlilio:fme nojea fpirituoalmi
Befpectuo multio tamen ille: falutie amo:e
Arguet-? nolira commifla piacula culpa
Cuiuo (?onoo con(la5:'?glo:ia certa manebit
CSequitur^mago
;
Caputpuj*
nobilifiinia £ntb m :63bi‘
loma o:ta: t)e cbufto fic vltima
autem etate bunulmbitur t)eu6: c bu^
manabitur pzolee Duunauungetur bumam
tatit)iuimta0,'|acebitifenoagnu6:^olficio
puellari educabitur t)euf z bomo*0igna p:c
cedent apud appellam « iU^ulier vetuflilTima
puerum p:eftiu5 eonciplet.:6oete6 o:bi6 mi
rabitur z Ducatum pieftabit ad oitum*
l^anc ^pollodonie lEritbicue affirmat Tua
fuilfe ciuem,: eamq5graij0 ilium petentibus
vaticinatam z perituram elle troiam: z
merum mendacia fcripturum*
£mo Dei natU5:qui fe Demifit ab alto
Bltima felices referent cu tcpoie foles
^eb:ea quemvirgoferet De ftirpe Decoja
5n terris multum teneris paflurus ab anni^
a^agnus erit tamc bic Diuino carmie: vate^
Virgine matre fatus pmdenti pectoie veraje
C^equitur^mago,
VATICINIO SIB YLLE ERITHREE. Caput.X V-^
«Via ueco Erythrca ceteris fibf Ilis celebrior perbibetur efle & nobiliora
Ideo^ ^fentibus inferere placuit q deea diuus Auguftiuus libro dc ci
luitatedei^xviii.capite.xxiii.faiptureliquit.Hec inquit Erjthrea Siby-I
I la qda de xpo manifeftac6fcriprit;q etia nos priuis i latina lingua uer--
fibiis malelatinis & n5ftatibus:legimus:pCnercio cuius )ititerptisiperitiam ficut
poftcognouimus Na uirdariflGnius FlaftianusCqui etiam ^coful fuit: ho facilli
me facudietmultec^ doftrine^cu de xpo conoqueremiir:gr$cu nobis codice p-
tulit;carmi3 effe dic&: fibylle erythree:ubi ofteditquoda locoi capitibus uerfuu
ordine littera^ ita (e habeterut hec in eo uerba legeretur in greco: q fic fonat in Ia
tino;ierusxps dei filiusfaluator .Hii a&tuerfus:quop?primelittereifl:urenfii que
diximusreddut;ficuteos qdalatinusextatibusuerfbus eiterptatushec cotini
Vigintifepte SibvlIecarmina:quoru capitales littere in grxcohec uerba red-
dunt :iefus Chriftus dei filius faluatorXicettranflatorlatinus hoc myfterium
in fuis carminibus non feruauerit* Caput.X VI.
VDIGII SrGNVMtwnusfudoremadefcet.
B celo rex adueniet per fecla futurus: ;
Sciliceti carnem prefens ut indicet orbe. ’
Vnde deu cernet incredulus at(j fidelis
Ceifum cu fandisi^iri ia termino in ipfo.
Sic anime cum carne aderunt:quas iudicet ipfe*
Cum iacet incultus denfis in uepribus orbis.
Rciicient fimulacbra uiri:cud:am quoq^ gara
E xuret terras ignisipontumij polum^
Inquirens;tetri portas afFringetauerni*
Sanftorum:fed enim cunfte lex libera carni
!rradetur:fontes sterna flamma cremabit.
Occultos adus retegensitunc quifc^ loquetur
Secretaratqg deus refera jit peiSora luci.
Tuc erit &iu(9:us;fl:ridebunt dentibus omnes
Eripitur folis iubar:& chorus interit alitis
Soluetur celum: lanaris fplendor obibit
Deiicietcolfe0:uallesextolletabimo
Non erit in rebus hominum fublime uel altu.'
lam aquantur campis montes & cerula ponti
Omnia ceflabunt:teIIusconfrafl:a peribit.
Sic pariter fontes torrentutjfluminaq^ igni. • ^
Et tuba tunc fonitum triftem demittet ab alto
Orbe:gemM facinus mifetu : uariofc^ labores
Tartareum^ chaos moftrabit terra dehifcens
Et coram hic domino reges fiftetur ad unum.
Recidet^ec^IoignifqgSfuIphurisaiiiDis* ^ -
I
IjjEjcpUcatur mf lleruim in t>icti0 vi>
intireptemverl!bu0. Caputjcvij,
N his latinis uerfibus de gr*ECo utcuq^ traflatis ibi noii potuit ille fppiy
I I fus occurrere qui fit:cri littereCque funt in eo^ capitibus( cone^utur
I I ubi y littera in gr^ce pofita eftsquia no potuerut latina uerba iniimUr
ritqueab eade littera inciperet;8gfentetie coueniret.Hii aut funt uer/
stres:quintus:odlauufdecinius & nonufdecimus.Deinde litterasqfunt in'ca^-
tibus oiuni uerfuu coneftetes: ho^ triu q (cripte funt non legamusjfedpro eis
j^ttera tanf in eifde locis ipfa fit pofita recordemur dc ej:pritnimus in quitj uer/ ;
s:iefus chriftusdei filius faluator. Sed citi granee hoc diciturmon latine.
nt uerfus uiginti & feptequi nutherus quadratu ternaririfolidum reddit. Tria
|iim Iter duftaifiunt noue.Et ipfa noue fi ter ducaturmt ex latq^in altu figura c6
rgat:ad uiginti &fepteperueniut.4E'Hotu a&tgr^cof^quinc^ucrbaehe Tunt
fos Chriftos theu yios 6o 7Ep:qd eft latine iefus chriilus dei filjus fafuator: fi
13S litteras iugasrerit in gr$coichthys:idell: in latino pifcjs.In quo noipine: my
tice intelligitur Chriftusieo iri huius mortalitads abytouelut in aquatum
pnditatemiuushoceft fine peccatoieflepotuerih
^uid nmiSugtilliniie f l^ieronKmu^?
fenlerint de fibyl]a Erythreaiquo ad beatitudin^Gaputxxviii.
faus Augudinas libro quo fupra de Ciuitate dei libro, xxyni capite*
xxiii. hoc tefti moniu prebet de eadem:dices:h ec autifibylla fiue Ety#
^rhrea:fiue(ut quida magis credrit)cumaria: ita nihil habet in toto cac
|iinefuo:Ccuius exigua ifta particula eft}qd ad deo^falfoj^fiuefiftoru cultum
ertineat:quinimo ita etia contra eos:& contra cultores eoru loquitur ; ut in eof^
umero deputanda uideatur:qui pertinentadciuitatedei.Beatusaut Hierony
|ms primo libro contra iouinianuicapite.xxvi fic de fibyllisfcripfit . Quid refera
byllas.Erythrea & Cumana & od:GreIiquas:quaru infigne uirginitas eft & uic
initatis prctiuidiuinatio. Eolico enim fermone libyIIa;6iQudBovAH fios bule di
itur:hoceft:deiconfilium:qdfolafcribiturnoffe uirginitas. Ex quibus beatpjsi
^uguftini & Hironymi fentetiis liquido patet:^ hecf bylla:& forfan eade ratio-
ie etia relique in eo funt riiimero c6putade:qui ptinet ad ciuitate dei:hoc ebea -
D^umnde facile colligitur pbabiliore imo & uctiore effe opinione eo^ q tenet ^
espphetie fibyllapi^ fuerint a fpiritu bono:q eo^ qui dixerut ^ fuerit a fpu malo.
I^r^^aticinia fibyile Erithree fiue ut aliis placefCumee de paflione 8t refurreftfo
nechriftiipoftLadlaatiiu &AuguftiauIocoquofupra.C3put.xix. ‘
Nferit etiam Laftantiusfirmianus operi fuotqueda de chriftoua>
jticinialibyllequauisnon exprimat cuius: Sedquefingiilatim rpfc
^JIpo(uit:ego arbitratus fu m coniuiidim effeponendamtfitunupro
rrJlixumtque illeplura commemorauit debreuia.
Be captione tjominu
In manus iniquas infidelium poilea ueniet
DE ALAPHf SATIONE.
Et dabunt deo alapas manibus incellis»
DEconfputione*
Et impurato ore expuent ueneratos fputus^
DE uerberatione dorfi*
Dabit u ero ad uerbera fimplidter dotfum •
De colaphifatione;6Z obmutefcentia.
Et colaphos : accipit: tacebit : ne quis agnofcai
quo uerbum uel unde uenitmt inferis loquatur
DE GOronationefpinea.
Etcoronafpinea coronetur,
DE F ELIis & aceti potatione*^
Ad cibum autem feh&adfitim acetfi dederunt
Iohorpitalitatis hanc monftrabunt menfam.
DE uerboChriilimefciunt quid faciunt.
Ipfa enim iniipies : dnm deu tuu no inteile^
Ludentem mortalium mentibus. (xifti, i
ITErum decoronatione&fellispotu.
Sed & fpinis coronadi horridu m fel mifcu iili
DEVELOTEMpIiafciflb*
Templi uerouelum fcindetur.
DE trium horarum tenebris.
Et medio die nox erit tenebrofa nimis in tribus
DE morte chriili triduana. (horis.
Et morte morietur tribus diebus fomnofurcepto '
DE relurreftione & reditu ab inferis.
Et tuncab inferis regreifusiadlucem ueniet*
Primus refurreftionis principio reuocatus oftefo
([J7VNDE precedetiaiiaticinia beatus Auguftinusdefumpferit GaputXX. ,
ISTA Lad:atius carpti pinterualla difputationis fueificut ea pofcere uideba ;
tur que ^bare intederat;adhibuitteftimonia fibyliinarq nos nihil interpo
netestfed in una ferie conexa pon&esifolis capitibusCsi tame fcriptores deinceps
ea feruare no negligat)difiingueda curauimus.No nulli fane Erithrea fibyliam j
noncomulirredbelli troiani tempore fuiffefcriprcrunt,
^FinisOpuIcuIideuaticiniisfibyliarum*
ll
I^ImpreiTum V enetiisper Bernardinum Benalium.
•piobc CmtonC^Mie Clanflime a
©mo WUxonymo Comprobate*
Centonam ©e rtcJei no
: flreafeFftcrnoca^a^^
ronieCarmmfbuo
e]t:cerptum/0ptt
: tcu[un^^:v' •
i • f, *: ;• .
lfb!obe f alcoic mi^ clarifljtoc Ccmc
^apitulozum*
aentom^ . , Capi.i.
Jnuocatto altifiTiinf. f api .u.
l^zopoUrio tractandozuin*
Dcpzecatioadzjeum. capi«u^«
CDemrilcmdtea. mc ri veteria.
Z>e creatiort e muttdi. * cad ^
De Diuifton c lucio a tenebzso capi, vu
De quate uoz tepezibuo anuiw capi, vu-
De pzima Mc capiiViii •
De fecunda loie. capitu.ijc.
De tertia iDic. capitu.^*
De quarta oie. capr*)ft*
De quinta ^ fejtta oie. capitu.xft-
DefozmanoneBde. capi.^tt*
Decrearioiie £ue. ca^.f uii.
De benedictione bc^io a deo. capi.)cv.
De pwbibitione ligni. . capi.j:vi*
Deoercret.oelCtiaru5paradi.capC.Tcv3*
Dt tentatioc faaa p krpetc3.cap. jn?i3 .
De reductione eue per req^en. capi.w*
2>e comeftionepomi per eua. Capi. jcK*
De feductioneade ab eua cap.xjd.^
Cualiter fe vident nudoo capi.
Cuod volebant fe abfeon. capi.jcjiiq.
De merepatioe eia facta a ono.cai^yiiq
De excufationc ade. Capi, jejev.
De maledictione ferpentio. capi.xrw.
De maledictione ade. c^pi.?:^:^.
Dema ledictione eue . capi, w vi# .
De ejcpullione eozum oe paradifo. |c)ci]c-
Denariu5ta,abeUCarm. capi.^.
DeoccilioneabelaCafm. capi-wr.
illVulta mala fsunt in mudo pzoprer aua
ririamc inuidiam. cap.wu.
Deoiluuio. cap-wm
IBoe faluatuoelt. ca. wuu.
De pbaraone t populo od. capi.
De magio oflTeretibuo «ftella eop t>uce.|^
De turbatione berodio reg. capi.uii
Deoccifionepuerotum. captu, v
De fuga.o.mariecumfilio
Depifputat depueriin temploinmedu
feniozum. ^
c^mneo mirantur oe fapia xpc*
ffeftinioniu ioannio oc aduen tu )cpuca.5
Debaptifmo cbzifti. cap-F
oebaptifmomttltortim.
oe voce audita oe cel 0 . capi, jcg
* Cbziftuo loquitur oe patre., .
I0mne9 gaudet oeaductujcp. capi.jtiiu
oe tetatione cbzifK a oiabolo. capi.ij
oc rerpoftonc cbzrfti ad tetato:c5,capi.ieii
oe fiiga oiaboli
oe electione oirdpulozum. capi, n
oepzedicatioezadoifcipuloo « turb^o
regno % contemptu oiuitiaru5- capt.i^
oejlia pzedicaiionene coV4t i^a.ca.ic
oe alia pdicatione oe iudtcip yeturo.c.z i
oequodi qui rogauit o^iuutvt qmd l
ciendo vitam eternas poiiider^. cap^ 1
CDrmriler^ noui tdlaittemjl.
oe refponfiione a facta per cbaftum . ca. 2!:||
ifionecbziftifiiper af^Uftm. cap.:4
oefei
oeexpulfioneementiusi vendentium i
templo. . , .
oe oifcipulio in mari periclitatibus.ca.z^!
oecbziftoambulantefuperaquao. ca.rj
- oe cena cbzifti cum oifcipulio. ca.ii
oe comunione oifcipulojum. ca.!*:
oe pronundatione paiTionio fue. ca.5
oc tractatione eiuomoztiOv copi. 3
oe^gaoilcipuiotum. capi.5
oe conqndlione petri a condifcipu.op. 3
Se)tta1x)za o uei ad criKcrn cap.5<»|
oe rerremotu ^oblcuratione lolio.ca. 1 1
oc fpoliatione Iptibi. capi.3i|
oerefurrectionecbzmi- . ca.3;j.
Duod fozib'^ dmifio appmt apoitoUo.3
l^cemcomcndauit. . capi.3
I0aui^ fiint oifiiipuli^fo oomuio.'ca, ]
oe afeennoneobminf. capi.y
C incarnatione filij oei. capicu.H
De natiuitate*^ cap(ta.iu
finio £obule.
H^Ptpb^Falccnra* Centons Cladffim^Foemiciasexcce
ptam:eMaroiiiscai!tiiiQibusadte(limoniutn netcnsno/
(019 teftameiiti Of ufculu Ceototie^.Cdpr.L
Atn dudu tctnmlTeduce^tpia foedera padf
Regtiaodi tniferos tenuitquos dita cupido
PiHe(fa% neces regum crudelia bella
Cognata^adespolfutaseedeparentlim
Infignes clfpeosnullo^ exboilc trcpbea
Saguine corpfostuierac quos fama triCpfaoe
lonumeris totiens uiduatasduibus urbes
Coafiteorrcnpfi^nVeftmemimCemalonim
\4' - .
^fnuoiratiodettCapi.n.
Nufic deus otiiufpotetis«Taciiim peeeer aedpe carmen
Aeternum^ tui (eptemplids orarefolue
Spiritus:at^ mei refeea penettalia^cordif
Acchanamtpoflim natis proba ainfta referre
Non nunc ambroAum cura efemihi quecf rebeftar
ti Neclibetaoniodeuertice ducere mufas
Non mihi faza loqui uanus perfuadear horror
Laugeraf^ fequi tripodas:& inania uota
lurgaiitei^deas^rocerumdifeof^ penates e riti
Nullas enim labqr eftmerbis extendere famam e iitt
At9 hominum ftudiis^aruam difquirere laudem
y
®rraftandoram propc^tio.Capi.lir^
Caftalio fed fonte madens immita ta beatos
Qu^dtiens aufi fanftis libamina pacis
i Hinccanere indpiamsprerens deuserrrge mentem
Virgilium cedniireloquar:pia numera chriffi
sd Remnu?Iiobrcuram:repetensaborigjnepandam g iit
ilii Siqua fides:animum ueri:fed fufa ^ artus
Mens agicatmoIemsBStotDfecoi^emifcet
^iritus dl quantum no6 noxia corpora tardant
xctreni($ hebetant amismoribut^^membca
^Deprecatio ad dettm.Capi.uii.
z O pater ohomiQumrecam^etemapotellaf
DafedlemcurfumiatqianimisillabmQoftrif e iiii
g ii Tu(5ades:iaccptutnqjunadecutreIabor€r» c vi
c i Nate patris fummi:uigor& ceIeftis origo c vHi
c xi Qii^P*^*^^^oIimus;tneiitor(5inouatnushonorcs c vui
b iiii lamnoua progenies:omnis quem credidit $tas C.viii
g iiii Qu$rmtqu$fuerintj&qu«uentura trahuntur
c yi Mofeum ante omnes totum cecinifle per orbem b iii
Jam pridem memini ueterum monimenta uiro^ c viii
c viii Munera uera cano fatiseftpotuifleuideri b iii
b vi Omniamtipfetenermundiconcreueritorbis
g ii Foelixquipotuitrerumcognofeerecaufas
Vndehominum pecudum^genus uitae^uolantum
c yi Et qu$ marmoreo fert monftca fubxquorc pontus
Et fi quid fimul ignis habetmel mobilis humor
g ii Haud aliter prima crefeentis origine mundi
Illuxiffe dies alium uehabuiffe tenorem e vii
Crediderim itnaior rerum mihi nafeiturordo c x
e iiit Si qua fides:tantoen; operi nadurauetudas
b ii Namq^ fatebor enimdeuiumfpeffcacula rerum
Semper «quos ateg arma uirum pugnafigg caneba
g i Ftftudio:incaffumuolui exercere laborem
g iii Onmia temptanti potior fenteQtiauifaefl:
c yi Pandere res altas terra 82 caligine merfas
Inc^ dies:aliquid iam dudum inuadere magnum e ix
c xi Mens agitur mihi necplacida contenta quiete cft
c vi Ore fauete omnes I«taf(5 aduertite mentem
g iiii Matres at^uiri pueri innupt«q5 puellas
UJ'Dc creatione mundi. Gapi.V.
e vi Principiocaslumacterrascampbf^Iiquentes ^ •
code Lucentem<5 gl6bum:Iun«roIif^ labores - c i
g i Ipfe pater ftatuitmosoclariflima mundi gi
eode LuminaIabentemc«loqu«dacitisannum
e ili Nam necg erant aftrornih ignes neclucidus «thet
e V Sed nox atra polunibigisf^bnofte tenebat
e V Et chaos in pr«ceps tantum tendebat ad umbras
C^antus aa«thereutn c«Ii fufpeftus olimpum
^|J*De diuifione lucis a tenebrts Gapi.Vl.
e X Tunc pater omnipoteftrrerum cui ftimmapi‘>teftas
e yi Aheradimoaittehebrbrum82difpulititmbras
£t medium
g i Et medium luci atgg umbras lam diuidit drbem^
c lii Sidera cuQd:anotat:tacitoIabeotia coelo
e vii Intentosuolueiisoculosquapartecalores"
g lii Aufoniostulerahqu^tergaauerteritaxi V
Obliquus qua fe (iguorutn ueterit ordo
diuilioae anni in quattcr partes, rinhycmem:
ner:$llatem 82 autumbum.CapL VIL
c ili Po/{quamcund:auidetcacloconflarefereno
e X Omnipotens:ft€llisnumeros82nominafecie
g i ii Temporibufi^ parem diuerfis quattuor annum
Aeftus&pluuias 82 agentes ftigorauentos 5 ^
codc Atqjhxc ut certis ponemus difcere fignis f >
g ii yerretumcmtte»e82genitaliareminapofcttnt "
g i Ac medio tollas ^ibi terit area fruges
Etuadoponicfoeetusaiitumnusi^atra ' \
Venit hiemps teritur furentiabacha trapetis
eode At^ in fefua per ueftigiaudittitur annus
Tempore iam ex illo foecundus imbdbus ^thee
Magnus alit magno commixtus tempore foetus ^
^Opusprim^ diei^Gapi. VIIL
e iiii Etiam prima nbuofpargeatfumfneterras
e ii Ducebat^ diem llellis aurora fugatis
b ix^ Tunc durare (pium 82 difcludere nerea pon^
eode Incipit 82 rerum paulatimfumitiereibrmas
e V Etuarispclagifaciesrinmaniac^te
e riii A equora uertebant caudis sUum^ fecabant"
g iiii Nec non 82 uaftidrcuibant^upm ponti
e ii lamloleinfufotiam rebus luce reteftis k;
g iiii Exultanstorem^fimuldilpargitamaruRi'
ii i ■ ’ ,
|Q[^Secunds diei opus.Capi.IX/
e iii PoHera ia medies primo furgebat eoo
g ii Fudit humus flores 82frorides explicat dihhcs' C ";
eode Sanguineifq^ inculta rubent amarieba bacchis
Nonraflristibmlnumneculliobncxiacuras^^ ' - •
erP<^fn(t£opi».GapiXv . <
(
t H Tertia lax gelidam casIo dimcaerit umbram
g ii Auia tunc refonant auibus uirgulta fotioris
fi Et liquidas coruipteflTo dant gutture uoces
i Necgetnereaereacefliabitturtucabulaio
c m Quateorectadiesmanarammonftraferarum c fi-
eode Omni genum» pecusmullo cuftode per herbam
e Fi Educit?iIuis;fubitomirabileuifu . ^ !
e xii Tunc demum mouet arma Ieo:tuncpeffimatfgtis g iit
g iiii SquammofutgdracoiScfuiuaceruicelecena
e fii Sceuireacformetnagnorumululareluponim
Cartera pafcuntur uirides armenta per agros
Nec gregibus liquidi fontessnecgraminade&mt
CTQB^^Krejde dierum opera.Gapi.XII.
c ili fam^ dies alter^ dies proceffitifie omne c x
e X Hoc uirtutis opus diufhc mentis Sartis
c j Profpiciensgcnitorpcrfeftisordincrehus
code Expleri mentem n€quit:ardcfdt<5 tuendo
fini Terrarum trad;uf(^ maris casIum^ profundam
yiij Alituum pecuduai9genus:fecum^uo!utat ' e xii
e i Qui mare:quitetras;omni ditione tenentur
g ii Neu fignesiaceant terra iuuettt%mof ari ^ W
C^De formahoneprimihoitiiiiis.Capi.XIII.
Tafiauerfantifubitorcdtetitiafedit i ;
^ Corlicemmtrabitlunumiigitmpremendo - ^ .
Pingue(bTumprimfsextempIo;amenfibusaniii . ^
lamc^improutfb tante pietatislmago ^ i ^
P roceflit noua forma uld pulcherrima rerum
Os humero^ deo (imilescui mentem animumqp
Maiora agit nec nonopera ad maiora remittit
|[rDefo(matiaoeEHe.Gaptixini,: i
* ^ Qserih«rhinc<iKn«necqai%«xagm''^''?nto. :r,
eode Audetadireuiniinsrodu^integnauocsc.; e fS
S iiii Haudmoucoatiaao:pb^iaipai»3Ka9t;let€ e 1;
Datinurai;
e ili DatiuuenuKdufddeclininHttittmaibmnd e liX
c X Atq^illi medio mrpadosramno^sf opaca? e viil
eode Omnipotensgenitcr:coilas$uircccanudal et
e xi Harum unam maenidatemm compagibus aftis eodem
e vi Errrpuitdubito^ oritur mirabile donum eodem
e yli Argumentum ingensdara cum foce reduxil e ti^
e xi Jnfignisfacierd^pulcbrocumpedoreuirgQ € iii '
e vii Jam matura uiroiiam plenis tiiibilis annis
eode Ollifopretilimingensropitpauorsoira^dt^tus
e iiii ConiugiumuocattStilupe^jftusminiisieprefFit c ^
e jriii Excepit^manmdextram^amplexusai&elil ^
HJ^Benediftio Ad^SBbaa domlnd*Capi4n^.
c vi Hisdemumexl^is:to^uel(^lf)^deramun^ c iat
e X ludit eo dicen^premitplacida^quorapnnftus e m
eode Ettremefaftaibloefttelfosifiterfndiiusamec ^ '
c iii Viuitefoelices:inter<^iiirentiacu!ta
e vi Fortunatorum nendorum fede^beatas g^i
e vii Hxc domus h^c patria eil're(}tkesea certa Eaborum r > «
e i His ego nec metasrerum nec tempora pono : .
eode Imperium fine dnededi:niuifo%per annos e i
b iiii Non radrum patietur humus nec uiilea^falceet
g iiii Atgenusimmortalernanetmeclardafenedus e |rl
e xi Debilitat uires animi mutatcj uigoremr
e vii Vos quascungg dicam animis aduertitcueilris
e VI In medio ramos annofatj brachia tendens v ^
e i Eft in confpeftu ramis foelcibusarboe g iii
e vii Quam nec^ fas igni cuiquam nec demere feno
eode Religione racramunquamconcedamoucd e iii
c vi Hacquicun^facrcsdecerpreritarborefoetus
e xi Mortefoetmeritamecmerententiauertit ’ C i
e iii Nec tibi iam prudens quirquamperfaadeat auftof
g Ui Commaculare manusliceatiteuocemoueri C -x
g ii Foeminamecte^r iusuiolentiauincat
g t Si tc dignama^ict omini glonaiuris
paradifi S eius dercriptio.CapitXVif»
l
c lii Ppfl:quatnciitiftapiterj:€$li cui ffdm parent e x
e yiii Gompofuitlegefq^deditjcampofqgnitentes c vi
e yi Defuperoftenta£;tantarnni gloria ireram e iiii
e yi Ecce autem primi fub cardine foiis&ortus
c i peuenerefocosmbitnoiiisaiiiaricusillos ci
eodS floribus 8sdultiafpiranscomplcft!tiir umbra
g ii Hic uer purpuream jatiji alienis mefljbus^ilas
g iiii Hic liquidi fontesj&caJi tempore certo g mi
code Dulcia tpella premiint hic candida populus ^utro b ix
b ix Imminet ^lent^ texunt umbracula uilcs
g iiii Inuitant croceis alantes floribus orti K ,
e vi Inter odoratum lauri oemusupra^ tellus g t
code Omnia liberius nullo pofcente ferebat
e ix Fortunati ambo fi mens non leuafuifTet e^ il
c xf Confugis infanda decuit poli exitus Ingens: e y
e ii lamcjdiesinfandaaderatperflorearura c i .
g I Ecce inimicus atrox immenfis orbibus anguis/ . e ii j
e V Septem ingens gpossfeptenauoluminauer&t
e iii Necuifufacilisnecdiftiiaff3b!li^
e xi Obliqua infidia ramo ftbndente pependit c yii
e vii Vipeream infpirat animam :cui teiftia heUa .
code toinuidie^ 62 noxia aimina cordi
code Odit 62 ipfe pater tot fefe uertit in ora
e xi Arreftif^ horret fquammisj62 nequitfn aufum
code Aut intentatum rcelerisdoiiue relinquat
c yi Sic prior aggreditur didis fefe^obtulit ultro
||7Eua fedudtur primot CapitXIXt
c vi Hic airiouiego1udshat»tamus opacis >
code Riparum^ thorosj62 prata recentia riuis i
c xi Incolimus quffi tanta animis ignaufauenit
b vii Strata iacentpaffimruaqu^^fubarborepoma
g iii P ocula fimt liquidi fontes c^lellia dona r ,
c ii Atcadare nefcisud rebus defuit unum n
e V Quis prohibet caufas penituS;temptare latentes
c yiii Vana fuperflitiosrerum pars altferaadefnptaefl
c xii Conditio mea fi non irrita dida putares
code Audor etoiudeadifacra^foluereiiira ^
Tu coniunx
c vl
c xi J
g i»i
e ili ;
c ixi
e X
je^i
le mi Tttc^ianxt!bi7ase({diu*mumtemptdreprecl& e RS
b ?ii Duxegoueilererostuafitmihicertauoluntas
c iii Bxtruimuf^ choros dapimus exputamur opimis
comedit Eua dcftuftuKgni uetitixapf.xx.
C ii Sicait&diftodtiussquodjegetenentur e xii
e vil SubiduQt epulis oculi:ueti^rabiIe lignum eodeut
!Code Inrpiciunt:at(^ dapes contad;uq^ omnia f(pedaat e iii
|C i Fredpueinfiftitpeihdeuotafutura:
g ii Mitaturc^nouasfondesmecnonfuapohia
€ FI Caufa mali tanti fummotenusattegit ore e i
c Fii Maius adorta nephasmaicrem^adorfafurore^m
H^Eua feduixit uirum ad efum pomi*Capi.xxu
e ii Heu miferoconiunx aliena ex arbore germen
e xi Obicitsat^ animum fubita dulcedine mouit e Fiii
0 xi Continuo noua lux oculis eflFukitsat illi e xi
nudos Sc faciunt nbiperIzomata.Gapi.xxL
C Fiii Terrentur uirufubitomec plura morari e ^
s vii Corpora fubramisabieft^ frondis in umbram
c iiii Confertum tegmenmecfpes opis ulla dabatur . e ii
e xi At non hoc illis hominum rerum^ repertor
c xi ObferuansoculisxedesSrfadatyrcamni e yiii
c iiii P r^enfituotum^ ferens quod foeminapofTit e f .
Continuo inuadit:procul o procul eile profani e ri
Conclamat cadum ac terras qui numine firmat e tiS
^Et queunt fugere & fe abfeondere^Capi .xxiit.
e X Atq^ illi longe gradientem ac dira furentem
eode Vtuidere metu uerCrctr^ ruentes
e ri Diffugiunt filuas 8l fic ubi concaua fiirtim
e V Saxapetunttpigetinceptilucemqgnecauras e fi
code Refpiciunt;tedet cxli conuexa tueri e iiii
^Increpat illos dominus.Gapi.xxiiiu
c iiii Nec longum in medio tempus cum creber ad auras e ii
t ii Vifus adeffe pedum fonitusgenitor^ per umbram
c X Talibus affatur did;is:atq^ increpat ultro e ix
e V Infoelix que tanta animum dementia cepit
code Qius furor ille nouus quo nunc quo tenditis (inquit)
e iiii Regnorunximmemores:quce mente infaoia mutat e x8
c fi Didte;quaeludsmiferistamdiracupido
.c i Matuiatefag^m:totcqgabfiftitfefacb 1 : crt
e iii Nec ceuocare gradum ;n quando adiierfa uocat>5 e ix
e X Eft licitum :flammisambittqrrentilMiy amnis e vi
e vi Per medium flridens:torquW9ronantiafaxa eodem
c iii AttoIIit<5gglobpsflammarum&(yderalambit
i^AdamfeexcufaNGapi.xxv* *
'j ' ' -V' -
e V Illefubh^ctuame genitonquo^triftisimago c
e viii Hispofuere!ods:meruinecdeprecor(inquit> c xii
c X Omnipotens fonitum^ pedum uocem^tremifco c iii
e XI Confdus audacis faftimoniticjfinifter c X
g ii Foemina fert triftes fucos tardum^faporem
c iiii Illa doIosiJiruinq^nephas fub pedore uerfans
c ii Infonteminfando iudicio moritura puella c iifi
c X Dum furit incautum crudeli mode peremit
c vi 5u^it enim (cis ipfemecedtefallerc cuiquam g iiii
b vii Vtuidi ut periimt me malus abftulit error
e xi Goqtigimusmanutjuodhcaifaafeminatarbos
'.i' Qi . / ■
^Hicpriniodcusmaledicitferpenti.capirxxvir
g ii Tume pater omn^dtens foliofemifitabalto c vSi
e iii Accipe ^o animis atq^ hi rnea figite difta’
c vi Tiic^ prior fcelere ante aliosimanior omnis e i
c vi Qu^Wiec longa diesrpictasnecmitigatulla
c vi Hortatex: fceleruni rcolubcr mala gramina palces e ii
g iiii Defidialatamq^trahensingloriusaluum
c yii Cede lodsmullis hominum cogentibusipfc c S
g ii Tentusqtarg^Ia&dumofiscalcalusaruis
fl^Oeinde infligit homini labores. Capi.xxyih ^
c ii At tibi pro (celerciexclamat pro talibus auds
e xi Omneamum ferro territurjprimu%perartem g ii
e vi Heumiferandepuerderrammfeftabereraftris g ii
g i Et fanituterribisaues:borrebit inaniis
code Cardinis & fpin is furget paliurus acutis
Lapp^^ & tribuliqi & fallax herba ueneni
At fic triticeam inmefl*emrobufl:.i<^farra
Exercebis faumum:fruflra expedabis acen um
Coneuflaqg famem in filius folabere queten
e vi Iarupecbisfubeuatmcrbitcifli%(enedus
((pPollei te^rebcndit E«lt & Ibdicit cij fwbrt:l*c|.xrfJi^
g iii Et l^or&dir« rapit inclementia fiiortJs
code H$ctibifempercrunt;tuqgofeuiffimaconiunx c xi
c i Non ignara mali caput hottWtf&cauratnilocum
g iiii Magna lues commiffatibi:hea perdita ncfcis! c iifi
c iiii Necqu&drcunftent te tanta perieiila cernis
code Nunc morAre ut merita esjtota quod mente petifti •*
c ix Nec meaiammntata loco fententia cedit
(Q^Et flentes ambo fugantur de piradifo.Gapi*xxfx.
t ii At iuuenem primum faeuusdrcumftetit horror
e vi Diriguereoculimecfecefaretenebris c ix
e xii Amplius:autnotasaudireautredereuocef - e y
c yii Haud mora feftinant rapidis iufli^ fctuntur
Paffibus 82 pariter greffi per opsea dierum* ' " e vi
c vi Corripiuntfpatium medium lumencj relinquunt e v
c X Flentes:&p3ribuscarisUeftigia figunt c p ,
e iiii Tumuidumibfiluisbacchaslapidofaj^corna ^ - ;
code Dant rami:82uiil(ispafcant radicibus hecb% -
e iiii Interea magno fol circarnuolitur anno
code Matri longadeccm tulerant falftidiamenfes
;g i Vndehomines nati durum genus inde per artem exii
g iii Haud herb^ campo apparent aut arbore frondes
ii In^ notios foles audent fe germine tuto
Credere;& lentis uuam dimittere rammis g iiii
g iiii Inflitautit ideo^ dolent inholefcerefulcb g i
CTA poft altare occiditur Abel.Cap.xxxi.
c rii Tunegemini fratres adolent dum altaria cedis c rii
: c ii Alter in alterius prolato inuidit honori c v
code Horrefeo referens confanguinitate propinquum e U
c iii Excipitin cautum patriaf^ obtruncat ad aras
c li Sanguine foedantem quos ipfefacrauerat ignes
U^Deinde ceperunt omnia malain hominibus & ani-
malibuspropter auaritiam 82 inuidiam.capi,xxxi.
I « iii Tunc genitonuirusferpentibus addidit atrys g i
g i Malac^decufTit foliis ignemi^remouit
F razdari^ lupos iuflitpontumi^ mouert
code Etpaffim riuis currentia nina repreflit
b ii
& Ifimifiiis labdi dddiiui Ql mik mlm^
ElTetrubigos&ui&utKregef^^aiiegaeel € tfi
|jr^*icipiunt anftnalit capi Sz woIatiKa.
g iii Tuae laqueis captare feras & fallere uifco
eode InuentumSZ duris urgeps ili rebus ^geHas g i
eode Mouit agros curis acuens mortalia corda
c viii Deterior donec paulatim decoloratas
g ii Ferrea progenies duram caput extulit aruis
e yiii Et belli rabies dz amor fuccrelfit habendi
g ii luftitia excedens terris ueftigia fecit
e iiii Nec longum in medio tempus.*furordra<^ tu entettt e il
g if Precipitantgaudentperfafofanguinefratres
eode Conditopesaliusdefoffoincubatauro
Nec doluit miferans inopem;dexteram9 fetendit
• ' • , . , -f , ■
fl^Deus miCt diluuium ppter maficiam hominu .xxxiii.
c X Tunc pater om nipotensjgrauiter commotus ab alto c i ^
c ix Aetherefemittitjtellurem 82 fundit in undas c xii
e xii Diluuium mittens coelum^ in tartara foluit
e it Sternit agrosjfternit fata leta bouum^ labores
g t DiIuuit:impIenturfoffe8zcauafluminaaefcunt
g iii Etgenusomne neci pecudum dedit at^ feratum
CrEtNoefaluaturcon tota eiusfamigKa* Gapi.xxxiiru
c t TumpietategrauiacniedtissmirabilediSu c iiii
e ii Quifuitinuentorueri&feruatiffimus^qui
c vi ErcipiturI^o:tantisfurgentibusundis e vi .
g iiii Vt genus unde nouellirpisrcuocctur humanum
(p^Populusifrael fugit a Pharaone in defertum 8z tran/
htmarembrum Szdatefuntleges Moyfi.Capi*xxxv*
c vii Diluuioexillopartibusdatiurauocarit c v
e xi Omnipotensmagni%agitatrublegibus$uam c ilii
e viii Quid memorem infandas cedesquidfaftatyramni
g iiii Nefcia^humanisprecibusmanfuefccrecorda
e vii Egyptum uir€% orientis8Z ultima bella
g iiii Magnanimo% duces totiuf^&ordinegcotix
b V Quo curru:derertapetiuerit 82 tribus 82 gens e fii
e ix Mngna aiturn tanti meriti non immemot ^mq^Utn
e vi Qui^facerdotes adfnt altaria iuxta c uii
eode prg Iibei;t^e rubebant
Quibelto
! iri! Quibelldexdticageitquftiittdrerubed e tiS
( viii Complcrintcam^ acies quibus alTerttarmfs eodem
! iui Rexgenusegregiutnmagnoinflammatitefueore c iiit
!ode Agmen agens equitum &ilprentes^e catenias
s i Cetera faftapatram pugnata^ in ordine bella , e riii
; iiu Pc^eteosat^aluspoftmemorandarelinquo»
IfTDe tuf Iterils noui teftatnenti.
Q^Et primo de incarnatione filii deiperipiritumfait^
dum.Capi.L
» 7d Vncadtetuamagnepaterconrultareuertor
: vii X.C Malus opus moueomatumpredidba priorum e iii!
t iii Aggredior:quamuisangulli terminus «eui eodem
Accipiat:tentanda uia eft:qua me quo^ poflim e iii
Tollere hum o d£ nomen fama tot ferre per annos eodem
3 liii Quod tua progenies cxlodefcendit ab alto
; viii Attulit 62 nobis aliquapdo optantibus ^as
rode Auxilium aduentum^deiscumfeemina primum e fiii
e i Virginisosihabitum^gerensmirabilediftu
3 vii Nec generis noflri puerum nec fanguipis abdunt
s V Sed quia terrifica cecinerunt omnia uates.
e vii Aduentareuirum:populisterr%ruperbum e ii
e ii Semine abi^hereosquiuiribusocupat orbem c vii
e i Imperium oceano famam qui terminet aflris e |ii
^Denatiuitateieruchriffi.C.api.m .
> . .. -i; f - • 'i 'i -i ^
e vili lamq^ aderat promilTadiisstquo tempore primtim
code Extulit os factum diumasftirpisimago ev .
MilTa fub imperio: uenit^ de corpore uirtus eodem
g iiii Mixta deo:fubiit9 cari genitoris imago e ii
|];^Oe magis offeretibus munera 62 llellaeoru duce.iii.
g liii Haudimora continuo csli regione ferena e yiii
e ii Stellafacemducensmagnacoolucerefluxit
e ix Agnoueredeumprocere5:cunfti9repente e i
e V Muneribus cumulant;62 fandum fj^dus adorant e ii
e ii Tunc uerimahifeda fides clarumcj paterne e xi
e xii Nomen uittutis 62 chriHiagnofccreuuItum e ii
e i Flagrant:62quasdentdiuinifignadecoris e y
e illi Pi^fedsadregcMimigfidcUmciiefa^^
€ iii Fami uolatmagnarq5 acuit rumoribus iras c xii
c iiii InceRdftqj anitnum:matrif9allabitur aures c viiij
eod^ Illa dolcs;dirum(]^uephas:aciofcia rerum c xii ;
Pr«re^rit:mctu%exdpitpriniafuturos - e iiii
e vi Pra?rc auenturi;furtimmandauitaleadum c iiii
e ^iii Dum cur£ambigue;du mens exeiluat ira e iiM
I^Heirodes rex iubet occidi pueros, Capi.r#
£ ^ii AtrexfoIlidtustilirpeSZgenusotnnefutu^ e iiii
c ii Pracipitare iubet fubjeftifcjurere flammis
e iii Multa mouens;mittit(5uirosq certa reportet e ii
gode Haud fecus ut iufli faciunt rapidife^ feruntur
Pafljbus& magnis urbem terrci:«bus implent c xi
e VI Continuo audite uocesmagitus Si ingens
eode Infantumi^ anime flentes:ante ora parentu iiii
code Corpora natorum flernuntur limineprimo
Mari^ mateir Domiat aufugit cum filio ia
Egyptum. ' ’ Capi.vi*
^ {{[{ At mater gemitu noti frufira emerita tanto
e xi tnanuprereportanssturbante tumultu e f
gf jjj Infantem fugiens plena ad prefepia redit
g Hic natum angufli fubterfailigiatedi
g Nutribat teneris immulgehsuberaJabfii "
|j jjjj H$c tibi prima puer fundent cunabula flores
code Mixtac^iTrdentrpalflmcumbaccharetellus '
MoUipauIatimcoIlocariafundet^canto .
^ fl^GhriflusdilpatatintempIommedio
Teniorum. Gapi.vii.
jj y]jj Etiam finis erat:ptffe^o temporis orbe c p
e yii Vtpifimum ceflit furor & rabida ora quierunt
£ Ante annos abimum geltariscoeleftfs origo.
U^Omdes mirantur de fapientia chrifti
&requurttureum. Capi. VIII.
£ yjj Per medias urbes graditur populo%propmquos
Illum omnis tefl:isagrirquc efFufa iu'ientus
cod e Attonitis inhians animis profpeftat euri tem
Turbaquemiraturmatrumquisfpiritusill? c f
e V Qui-^ualtusuocifueronusuelgreiTuseuntiefl:
CTeftimoaia
|[^Teffa’moiliumioanii[$ie&dechrifiO«OfL^^ f:
J Gontinaoualesnamqghiccertifflmusauftoij -
r fiii Vtproculagelidofecretutnaflumineuidil;].
f ^ Tenipus:aitdeu9eccedeus:cai.n3aximaret:& t ix
ode Verbormnqjflides:tutionecisaIterabino. c v ;
' n Fortunate puencsli cui fydera parent ex
• yi Sic equidem ducebam animo rebarqg futurum
i ii Expeftate uenis:fpes:&foIatianoftri, • . c viil
||]* Cbriflu5 Baptizatur a ioanne 6s rpiritu0anftue .
defcendit de coelo. Capi.X.
t X H£Ecubidiftadedifluujouerfareiilubri ! g l ,
•odi Accipit uenientem :ac mollibus extullit undis
! iii Exultant^uadaj^fubitocommP^acdumba c f - - -
: ilii DeuoIat&f9p^caputafl:itit:ind€repente if s V/ .d i , s
B riii Rapit liquidum celetem quoqg cpmmouet alas ^ •d : A h ^
’ 'J ' i: ^ rra !) m
4£|*MultiBaptizatifuntciim Chrifto.Gapi.XIi rli n 3
t vi Huc omnis turba ad ripas confufa ruebat ^ d x :>
5 i CettatimIargos:humerislnfundereroris . : ix
- .,i . , ’ . ■ V' 'd 'J
^YoxdecoeJoauditaeftjHiccftfiliusmeusdile j
ftusS5c.Capi*Xird , .J i--
t xii Tum genitormatum diflis compellit amicis . .
; i Nate mceuires;meamagna potentia foius
: X Etpredulcedecusimagnumreditureparend c x i ■
) vii A te principium tibi definit accipe teftoc e x . x x
5 vji Ornea progeniesjquafolutrumc^recurrcbs e vii
»de Afpicitocceanumperfeftoletushonore c iiii
Omnia fub pedibus uerti regicj uidebis
t ix Turcgcreimperiopopulosmatre%uiro% e K
t i lam pridem d^fides animos defuetaqjcorda
p j Ignacofqguiemecummireratusinhertes
co^ Aggredere & uotis iam nunctaffuefcc uocare
B iii Dixerat ille patris magni parere parabat
eodc Imperionnftansoperiregnif^futuris C i
c w Heu pietas heu prifca fides quas dicere grates
B H Tncipiamdiparualicet componere magnis
*ode; Nec mihi iam patriam antiquam fpes ulla uidendi
3 i Necipcslibertatisetatneccurafalutis > . ^
ll^Omaia rideottde adaeqtu dot^*, Capi.xiii*
b i Hic mihi cerponfam dedit ptimuMIIe petenti
e yi Gonaetam exemit labem purum^celiquit^
code Aethereumfenfiim:meqjiiimeategnaremifit e U
e vi Illum ego per flammis agerem fi firtibus exui
c X P er uadoscafus per mille fequentiatda
e xii Quo res cun^cadaatmnum per numine tanto e ii
e vi Exequerertilruerem^fuisaltariadonis
eode Huius in aduentu tantarum munera laudum e viu
b V Ipfiletitiauocesadfyderaiadant
eode Intonfi montes refpondent omnia ualles b x
U^Duftus eft iefusut tentaretur a diaboIo.Capi.xiui«
e xiii Temporenonaliotm^nutn&memorabilenome e iht
e vii Serpentum furiale malum meminifrenecefTe eft e vi
e ii Aufusquin etiam :famaeil;obrcurior antiis e vn
e iii Compellare uirum:dSueniendiporcerecauras e yi
c vi Hucubitendentemaduerrumpergraminauidit
e X Sub(lititinfremuit^ferox:dominum9 potentem e vi
c xi SautiusutrerpensafFaturuocefuperba e vi
e iii Vera ne te facies fuerus mihi nuncius affers
e viii Qwgenusundedomo:quihofhaadIiminatedisfe vi
e vi Fare age:qutduenias:nam te dare iuraloquutuc e i
g iiii Autquisteiuuenum:confidentifrimeno(Iras
eode ludit adire domos:paci^ imponere morem 4 e v
b i Non equidem inuideo miror magis accipe porto e x
e X (^id dubitem fdi qus nunc animofententi a furgat
e X Ed domus alta:uocazaphyros6zIabere pennis e iiii
e vit Ardua ted:apetens:aums te credere coelo e f
g iiii J^i modo quem memoraspateredtibi^ryderaparet
^ I^TChridus diabolum alloqultuc.Capi.xtr*^ ^
e IX Olli fubridens fedato peftore fatur
e viii Hautuatum ignarus uenturi^infcius^ut
e iiii Didimulare etiam fperadi perfide ferpens
e iii Nec dubites iamuerauides optatae^ pennis e xii
e xii Adrafequiclaufumq^caua te condere terra
c X Quo peritor e nr r: maioracj uicibus
e jr Gede deo toro proiedius corpore terra c xii
U^OiaboIusfugitaudito cbdll:o>Capi>xvi.
Necplura
Nec pim his ille admfrans utnerabile donum
X Fronte pr^Btnitterram:82rpumasagitorecmmenf:bg iiii
xi Contentufi^ fuga cecisfeimmifcuit umbris
H^Dcminus icfus eli^t difcipulos SE multa turba reg;uf4
tur tHam.Gapi.xvii*
iii Inteceamagnasuplitaasitfamaperurbes
V Conuenere uiri:mens omnibus una fequendi
ii In quacunc^uelit pelago (Recurrere terras
V Multi pr^terea:quos fama obfcura recondit
iiii Concurrunt fremitu denfodipant^hrequentes
xi Exultant^animisimediumnamplurimaturba e |j
vi Hunc habet at^^uimisextantemfufcipit altis
predicat ad mrbas de regno dei de contemptu di^
uitiafum;&de penis inferoi.Capi.xviii*
ii Quos ubi confertos audere itipreliauidit
inii Incipit & diftis diuhlum in fpiraf amorem
vi Difciteiuftitiaramoniti&fuccurritefeffis ^
V Pro fequifq^uiritcuicun^efl; copia l^ti e 9
viii Communem uocatedeum^meliorafequamuc e m
V Qu 09 uqcatuertamus itenuia prima fafutis e pri
ii IntemerafafidesSSomnesiibiconfciarefbi
iii Vobis parta quies perfefto temporis orbe
i X Nam qui diuitiis l&Ii incubuere repertis
Nec partem pofuere fuistdum uita maneret
iii P ulfatus ue parens Sl fraus innexa clienti
vii T unc cum frigfda mors animam uel deferit artus
fnclu(i penam exped:ant;qu£e maxima turba eft
Infernifcg ciet tenebrismeterutrKj malorum e yi
vi Supplicia expendunt aliis fub gurgite uafto
Infeftum luitur fcelus aut exuritur igni
Turbidus hic c^no uaflaq^ uoragine gurges
vi Extuatatc]^ homiuemtcocciti erudatharenam
Hinc exauditi gemitus SL feua (bnare
V erberarum ftridor ferri ftrifecj cathena
Semper 82 obdude denfantur node tenebre
^Et predicat nc colant idoIa*Capi.xix^
i Pr«tereaqu^Bdicam:animinisaduertiteueftcis c ii
i Noncgoudspofthac:cefisdemoreiuuencis c iii
inii Religione patrum;tmncis8Crobore natas e fiii
e ix Mortali ucm^hu^ffigicsncdtempfadeotatn
c ili Audite repetens iterum iterumcg monebo ' .
c ix Sed periiflefemel fatis eftmatumcjpatrcmqj
g I P rofuerit meminiffe magisifi credere dignum ell
g iii Sed/ugit interea fiigitifreuocabile tempus
g i Flammarumcjdiesi&uisinimicapropinquat
c y Attonitis hefer^nimismec plura moratus
^Q^Prasdicat de iudicio uenturo^Capi.xx.
c 11 Hic aliud maius miferis mortalibus egris
e iii ludiciumcjcanittriftesdenuntiatiras
c i Venturum excidium:&uan:aconuuIfaruina e iii
g i Omnia tunc pariter rutilo miferier igni .
c ix Pallentef(5 polo fteIlascocIf(} ruinam ^ ei
c ii Tuncucrotremefaftanouusperpedboracunftis
Ififinuat pauor & ticiti uentura uidebant
4J7 Quidami^gauitdominutnquid faciendo uitam
eternam pqffideret.Capr.xxii. / . *
e vii Hscfuperaduentu cum dida horrenda moneret e iii
e ix Ore puer prima fignisintonfa iuu en ta
e ii Diuesopum(ludiisflorens6znobitisorta g iiit
e vii Quini^ greges illi ballantum& bina redibant
Armenta dapibus menfasonerabatopimis g ii»
e vi Continuo alacris palmas utrafe^ tetendit e ri
e i Et genua ampledtensific ore acatus amico eft e iii
g iiii O deuso fame merito pars maxime noftre
c i Adte confugio & fu pplex tua n umina pofco
c vi Omnia perfeci iuffaatqg animo mecum ante peregi
Erripe me his inuite malis quid efeniq^ reflat c xii
e iii Quod ucfequcnstantospofrim fu fferre labores
c viii Acdpeda^ridem mihi iuffacapefcere fas eft c {
H^Refponditei dominus.Capi^xxiiu
c vi At(^ huic refponla paucis ita reddidit heros
e xii Opreftans animi iuuenisaflifle precando c viii
- b X Nec te peniteat nihil tibi b amice reliflumeft c |ri
e vii Hoc etiam his addam tuamihiri certa uoluntas
€ v»i Difce puer contemnere opes & te quoq^c-ignum
Finge deoiSz que fitpoteriscognorcereuittus b iiii
Da dextram
e ri Da dextram mirerdsbattem ne deferaftafer e x
t vii iSi iungi hofpido properat coniungeuolentem e
g ii Ca/liapudiatiamreruetdomusietiagefegnes e iiii
e iiii Rumpe nioras:rebusueni non afper egenis e viii
e xi Dixerat h^cnlle in uerbouefligiatorfit e iii
e i Triflior:ora modis attoIIenspalHda miris e xi
e xii Multa gemens fefe^ oculis attollit Ss aufert e iiit
IU"Chrilb]sinfeditafeI[o.CapituIum.xxmi. .
g I Tunc etiam tardi celellis herus afelfi
e ii Medit nimbo effulgens tum plurima circum e w
g iiii Matresat^uiri pueri uelaminauoto e wi
Subiciunt:funem9 manu contingere gaudent e ii
e xi lam^propinquabantportistemplumq^uetullum e ii
e yiii Antiqu^cedri centum fublimecolumnis e ii
c X Ingreditunmagna medius comitante caterua e f
117 Chriftus expulit flagello ementes Si uendentes de
templo.capi.xxr.
e )^ii Horrendum filuisihxc illis curia:templum e frii
H^racreredis:miro^honorecolebant e iiii
g I Nam^fub ingenti luflrat dum Cngulatempld
e rii HorreTcituifurubitoinfonuit^flagello e f
e xii Significati^manu S^magnoffmulintonatore
c ri Qttajfcelerumfaciesquaue^ramicantiacetno e ii
c iii C^fari5&nomen:8S nomen infania mutat e iii
H$c nobis prima fedesjeft hic temporecerto g iiii
e irii PerpetuislolitipatrumconrideremCnris
e ii Obftupuere omnes gelidufcj per offa cucurrit c vi
Ima di^rsmenfaf^ metu liquere priores e iii
flJDifcipuIi periclitantur in mari.Capi.xxvi.
e iit Indeubiprsfidespelagotranquillaperalta e ii
e ii Deducuntrociinauesat^artemagifler e viii
Hic alius funda latum tranfueto erat amnem g i
_ Alta petensjpelago^ alius trahit humida lina
Poflq altum tenuere ratesmec iam amplius uelle e iit
Occurrunt terre:crebris micat ignibussthee e i
Erripiunt fubito nubes coelum^ diemc^
C V Confurguntuenti&fluftusadfydiramllunt c 9
Atfociisfubitgelidusformidinefanguis e iti
c ii
e
e
e
e
e
e
e
e
e
e
c
e
e
e
e
e
e
e
c
iii DIriguit:cccidcfcam"twf:aihai(5tcpetite e I
PoctutnexpeaabatitHetesuoxoibusuna e r
UTDifcipuIi clattiarrt adiuua nospcdmuf ♦
Spe^tnetuc]^ inter dubii (eu niuere credat e i
i Siueextremapatil^tidifcrimineparao e iii
Qualia multa madnauteponutur ia alto, e rit
4J7Chriftus ambulans fupcr mari imperat uen/
tis* Capitu.XXVII.
Ecce deus magno miferi murmure pontfi c i
i Emiffamcjhyemcfentit cui (urna poteftas e x
y Par Ieuibusuentis:8z fluminis otior undis e yi
Prima petit maria 82 pelago decurrit aperto
iii Nec longo diftatcurfupereunte carina e v
X Agnofcunt loge regem dextram^potete e vii
iii Nudati (ocii 82 magno clamore falutant
Poflquam altos tetigit fluffcus 82 ad squora uenit
Hicuerohorredum acuifumirabileferre e 7
V 5ubfiduntunde:ramoutIudameideflet e yiii
i CoIIedaC^ fugat nubes graditur^ pequoir e iit
lam mediurnecdum latera ardua corpore tangit
Atmediarociosincedensnaueperipfes ei
Ecce gubernaculo reftor fubit ipre magifter
V Intremuit marusrgemuitfubpodere ciba e yt
iiii Vella caduntpupi(j deus eonfcadit in alta e v
Et tandem leti naute:auertunturharen$ e vi
({7Dec^na domini'. Capi.xxviii
g Deuexointerea prior fit uefperolimpo
j Tunc uid:u reuocantuires fufi^per herbam
Et dapibus menfas onerant 82 poct}Ia ponunt
((J^Chrirtustradiditcorpus82 (anguinem di^
fcipulistad facramenti mvflerium.Capi.xxix.
t P oftquam prima quies eputis:menfeq^ remota:
ii rpfe interprimes genitorinftaurat honores
xii Sufpicienscoeluttuncfaftarilentialinguis e f
xii Dat maibusfruges:durcefq^'82 fortibus udis g ii
i Impleiutc^meropatheramtituf^racroru e xii
X Edoarimmircet(^preces:ac talia fatur
^Chrifluspredicatapoftolis. •
Audite
in AuditeoptocetesiS^fp^sutdifdteuefk^s
¥ Nemoexhocnuti erormihinotidlonatusadibit
Promiflif^ pau;j;ae[)ra inquit munera uobis
Certa'manentpuen:KpaImammouet ordine ne/
mo • e y
lETCbriftuspronundatpaffionetn Tuam
Apoftolis* Capi»XXX.
^8 Et lux cupdmu terris fecrallina reddet e riii
$ Vnuserittantumfn me exitium^ meorum g i
iii Du medium pali fe offert de corpore noflrd e i ^
5 Nam^diesni fallor adeftfeducitecuray c x
uii Mecumeritiftelabormecmefenl^tiafaKit e x
V Vnum ^ multis d^‘tarcaput:h^EC ita fatus e vi
Conticuit Te iam^ deditper mebra quietem e ' yiil *
^Fugiunt Apoftolil Capi.xxxi*
Diffugiuntcomites:62nod:eteguturopaca e 4
Multa^ dura fuotrifli cum cordae uolutant e 8
ix Quid faciant herent infixi peftoreuultbs. e 4
Verba(^ nec placidum membris dat cura quictemr
fJT Conqueritur petruscumfociis* Capi.xxxii# r
^ Tunc fenfor tales referebat pedroreuoces e J
yi Multa putas uBinuc nobis deusille majgiftcr c $
Que feqmur/qnoue ire iubes ubi ponef sedes e |
X O dolor at^ decus tantarum gloria rerum e 4 ^
iii laianullamcraeflfisnosrapeinomniatecu e 11
Optamus tc^afpedu ne fubtrahenoflro e 6
U^Tumultusfitiniudeis. Capixxxui»
iiii Occeanum interea (urgens aurora reliquit ^ '
yiii la^ (acerdotesdate loca queflibus implent g 4
Cf^m populo patribus fertur^ per agmina mur^
muc g 4
* i Quodgenushochomlnumqueue hunctambar/
bara mortem - ^ • i c. xii
P ermittit patriafp^nas cum fanguine pofeunt
ii Vndiqgcollcftii&magnoclamorefequfitur c ii
In fontem feuit^ animis ignobile uulgus e ix
UJ* Chriflushora Texta illuditur Si dudus efl ut ern
cifigatur# Capi,xxxiiii-
iiii Sol mediu coeli confeenderatigneusorbem c x
ix Tunc fubito accurri omnespopulosi^patref^
ExpoTcuntifar^iubentiquofanguine crenis
xii Quid uepetatt^dueipfe ferat ptixda^tu&ls e iii
Fafta ulrf fttitius dolor Sllap<3rui*gct in herta c x
Nefda mens bominutn certant illudere capto e ii
e iiii Tunc uero captis concurrunt undi<5 taelis
e xii Tollitur in coelum clamor curifti^ repente c i
c ii Corripuere facram effigiem ;manibur(j cruentis
e xi Ingentem quercum drcifisundi<5 ramis
e vi Gonftituuntrpinif^ligantingentibusillum e Ii
C ri Tendebant<5 manu pedibus per mutua nexis c rii
e yi Trifteminifteriumfequiturquoscereraproles c ?
AnC omnes in mane nephasaufo^ potiti e
^Chriftus alloquitur iudeos .
e X Illeauteinpauidusqqouinculaneftitisjnquit b n
Tanta ne uos generis tenuit fiducia uellri ei
Poft mihi non fimili poena commifia luetis] .
e ii Talia perftabat memoransffixus^ manebat
J
UTFit terremotus & fc^ obfcuratur ♦ Gapi.XXX V*
c li Interea magno mifeert murmure coelum e i
Incipit:62 rebus nox abltulit atra colorem e vi
Impiacjeternam timuerunt fecula noftem g f
g i Terra tremit fugierefer^B&mortaliacorda
Pergentes humiIesftrauitpauor:inderepcntc e riii
e iz Dattellusgemitum:62coelum tonat oe fragore e iz
^Chriftus defeendit ad iymbum & extrahit
animas. Capi.XXXVI*
e XI Extemplo comites herebi de fedibus imis g ilii
g iiii Vmbreibattenuesiteilusquo^dS^quorapoti g t
Signa dabantdiftunt amnes terr^^dehiffunt
QuinipreiIupueredomus:atq^intimaheti g iiii
Tartarae^ 8^ umbrofe penitus patuere cauerne e viii
g i Sol quq{^exoriens:candilerctre fatentur 'e xi
Tunc caputobfcura nitidum ferugine tinxit g i
(j7Chriftustettia die refurrcxit.Capi.xxxyii#^
e xi Hof^ inter motus media inter talia uerba c xii
e X Tertia lux gelidam coelb di mou erat umbram - ^
g iiii lamcj pedem referens fuperas ueniebatad horas
c ii Cum fubitoante oculos ingenti moie fepulchru c 6
€ xi Corpus ubi exanimu politu nec claultta uec infc e ii
c ii Cuitodesrufferreualentauulfa^faxis e ii
c ii Saxauidcatdaxislatetutncompagibusaiftifi^ i
Fitfonus
e ix Fit fonus iogcn ti concufla cft pondere teifu#
e ii Horror ubi^ animum fitnuliprafilentia terrent
^lanuis claufic apparuit chriilus apoftdis» Capi*}8^
e dii Ecce autem primi uoluunt cum culmine cantus
e di Ingreditur linquens antrum rpoliif^fupetbus e 8
Ibat ouans pulfa^ pedum premit excita tellus
e ii Vulnerabilia gerensforibusfefeingeritardis e x!
e ii At^bic ingentem comitum afduxi&nouonim
e ii Inuenit admirans numerum cundifb repente ^ ^
e i Improuirufait:coramquemgueritisadrum
e d Vidtiter durum pietas SZinuidauirtus e v
e iiii Pradpitesuigilateuiritimoromnisabefto e xi
xi Hi ueftri reditus expeftatib triumphi
xi Hasc mea regna fides:oterbquaterb beati e i
xi Qu^uobisqu^ digna uiri pro laudibus iftis
xi Pr^miapoffereorfoluiqu® digna paraui e iiii
Accipite ergo animis qu^ uos a ftirpe parentum e iii
P rima tulit tellus eadem uos ubere teto c i
Accipietreuocate animum meftumb timorem
Mittite;ds uofmet rebusferuate fecundis
H^Chriflus comendat pacem oAendens uulnera dubi^
tan tibu s de eo, Capi.xxxix*
e xi Quod fupereft liti bene geftis ordine rebus
e X Pacem opatemanuipaeem laudate fedentes e xi
e xii Magnanimi pacis foluminuiolabile pignus
e V Etfimulhisdiftis faciem oftendebatgiora
> e d Ora manufbambasspopulatab tempora ferro
I^Gauififuntdircipalimilbdomino. Capi.XL
e V Inmifcentb manus manibusigaudentqueuidentes
e d Necuidifrefemelfatiseftiuuatulquemorari
Et conferre gradum & dextra coiungcre dextri e 8
Afcenditadcoelos.midetibuf difdpufis, Capi,XLr,
e d His demum exaftisifpirantcsdimouet umbras e vi
e ix Aera per tenerum codoqueinuedus aperto e i
e iiii Mortales uifus medio in fermone reliquit
e i Infertfe fceptus nebula mirabile didu
c yii Atque illum folio dellantis gloria coeli
Accipit eternumque tenet per fecula nomea^
j ^Impteifum Yeaetiispec Bcmacdionm Beoaliattt*
I
f^^ H . „ ':■ ■ ■■ ':'v^/., , s- ,
I P -.'j‘ll i-.^ ...Ji>: . > iiv i,.
id :. Ai : ,. ■■ . .
^ ^ cd i :: d :j:iii . z- : \ ■
P- ’ -r' d. ■ _■■’ / • ■
i...
* / i
X 0
i:d
*. .. r| ': ..-H , ^ ^ .
i/.
ii.
n;;/i,i, ’■ . /i[. ir .
r:"‘ {, M’ •■ i;:;;'', :
0’.X' ‘i-^ di riA' r- ,.P . , i' i .;S
r:Or^-nii .imiP ., ' - ' . ■ ' ^.i', ;■■ *: .'^
J 'iri' i-5c • y' ■‘i ...:.
•',:j s ? ■'> f vi; .. -J i . . ' ^ J
*■. = :• A i
, i
\ r
i r . V
:i-d
"A >
u'.
iZ C
i u
i ^ i i: .:■ ... ■ l ,. ,, ^•'V'; ■' •-..«■vij ^ i i''l i
) .Oiii .-.i.
riizvjL: “iwrA;::-- -i
Urdi^^di -i 'i. i,-; ; /‘Pi !■•.:,!. i.-,.;, i
U i i iX" D ■ j'.o 4. ,1. }// i X-;.-.r \zAi.-.
ri
... I.; .
; ' i . .. ^ .
4 i (.:' ■- _. .
i:-, i
A
■> G
A d" ^ ---i .
V^Adj'. 'i ,; > i d.j/r
LAA !':::• -i.
-• t ' i. i\,.t .. Z J'J i ; .'■ J i.i
♦midL .pL ,iXi:Lp.iKda^05i:ij. d7 (;.. 'p. ' ^ ; ini.